1. พื้นฐานคอมพิวเตอร์
คอมพิวเตอร์ประกอบด้วยหน่วยสำคัญ ได้แก่ หน่วยรับข้อมูล หน่วยประมวลผลกลาง หน่วยความจำหลัก หน่วยเก็บข้อมูลสำรอง และหน่วยแสดงผล
หน่วยประมวลผลกลาง หรือ CPU ทำหน้าที่เหมือนสมองของคอมพิวเตอร์ ใช้ในการคิด คำนวณ และควบคุมการทำงานต่าง ๆ
หน่วยความจำหลัก เช่น RAM และ ROM ใช้เก็บข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของเครื่อง ส่วน Hard Disk เป็นหน่วยเก็บข้อมูลสำรอง ใช้เก็บไฟล์ โปรแกรม และระบบปฏิบัติการ

2. หน่วยความจำและหน่วยเก็บข้อมูล
RAM เป็นหน่วยความจำที่อ่านและเขียนได้ แต่ข้อมูลจะหายเมื่อปิดเครื่อง ส่วน ROM เป็นหน่วยความจำแบบอ่านอย่างเดียว ใช้เก็บข้อมูลถาวรบางอย่างของระบบ
Register เป็นหน่วยความจำที่อยู่ใกล้ CPU มากที่สุด จึงทำงานได้เร็วที่สุด
Hard Disk, CD-ROM, Floppy Disk, Tape และ Flash Memory เป็นหน่วยเก็บข้อมูลสำรอง ไม่ใช่หน่วยความจำหลัก
หน่วยข้อมูลที่เล็กที่สุดคือ Bit ซึ่งมีค่าได้เพียง 0 หรือ 1 และ 8 bits เท่ากับ 1 Byte
การนับหน่วยความจำของคอมพิวเตอร์มักใช้ฐานสอง เช่น
1 KB = 1024 Byte 1 MB = 1024 KB 1 GB = 1024 MB
ดังนั้น
1 MB = 1024 × 1024 Byte = 1,048,576 Byte

3. เลขฐานและการแทนข้อมูล
คอมพิวเตอร์เก็บข้อมูลด้วยเลขฐานสอง เพราะวงจรไฟฟ้ามี 2 สถานะ คือ เปิดและปิด หรือ 1 และ 0
เลขฐานสองใช้แทนข้อมูลทุกชนิด เช่น ตัวเลข ตัวอักษร ภาพ เสียง และวิดีโอ
เลขฐานสิบหกสามารถแปลงเป็นเลขฐานสองได้โดยแปลงทีละหลัก เช่น
Hex 123 = 0001 0010 0011
Unicode คือมาตรฐานรหัสที่ใช้แทนตัวอักษรและข้อความหลายภาษา ส่วน ASCII เป็นรหัสแทนตัวอักษรพื้นฐานที่นิยมใช้กันมาก

4. ประเภทของคอมพิวเตอร์และยุคของคอมพิวเตอร์
Supercomputer เป็นคอมพิวเตอร์ที่มีประสิทธิภาพสูงที่สุด ใช้กับงานคำนวณขนาดใหญ่มาก
Desktop Computer หรือคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ จัดเป็น Micro Computer
คอมพิวเตอร์ยุคที่ 2 ใช้ Transistor
คอมพิวเตอร์ยุคที่ 3 ใช้ Integrated Circuit หรือ IC

5. Hardware, Software และระบบคอมพิวเตอร์
Hardware คืออุปกรณ์ที่จับต้องได้ เช่น CPU, RAM, Keyboard, Monitor, Hard Disk
Software คือโปรแกรมหรือชุดคำสั่งที่ใช้สั่งงานคอมพิวเตอร์ เช่น โปรแกรมระบบ โปรแกรมประยุกต์ และตัวแปลภาษา
Peopleware คือผู้ใช้งานหรือบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับระบบคอมพิวเตอร์
ระบบคอมพิวเตอร์โดยทั่วไปประกอบด้วย Hardware, Software, Data, Peopleware และ Procedure

6. Input, Output และอุปกรณ์ต่อพ่วง
Input Device คืออุปกรณ์รับข้อมูล เช่น Keyboard, Mouse, Scanner
Output Device คืออุปกรณ์แสดงผล เช่น Monitor และ Printer
Standard Input คือ Keyboard
Standard Output คือ Monitor
Printer เป็นอุปกรณ์ต่อพ่วง และความละเอียดของเครื่องพิมพ์วัดด้วย DPI
UPS เป็นอุปกรณ์สำรองไฟ ใช้เมื่อไฟดับหรือไฟตก

7. ระบบปฏิบัติการ
Operating System หรือ OS คือซอฟต์แวร์ระบบที่ควบคุมและจัดการการทำงานของคอมพิวเตอร์
ตัวอย่าง OS ได้แก่ Windows, Linux, Unix, DOS และ Windows XP
Opera เป็นเว็บเบราว์เซอร์ ไม่ใช่ OS
Windows Office ไม่ใช่ OS แต่เป็นชื่อที่มักสับสนกับ Microsoft Office ซึ่งเป็นชุดโปรแกรมสำนักงาน
OS มีหน้าที่จัดการทรัพยากร โหลดโปรแกรม จัดการไฟล์ และช่วยให้โปรแกรมต่าง ๆ ทำงานได้
Multitasking คือความสามารถของ OS ที่ทำให้ใช้งานหลายโปรแกรมพร้อมกันได้

8. โปรแกรมและภาษาโปรแกรม
โปรแกรมคือชุดคำสั่งที่ทำให้คอมพิวเตอร์ทำงาน
Compiler คือโปรแกรมแปลภาษาคอมพิวเตอร์ทั้งโปรแกรมก่อนทำงาน
Interpreter คือโปรแกรมแปลภาษาคอมพิวเตอร์ทีละบรรทัด
Assembly เป็นภาษาที่ใกล้เคียงภาษาเครื่องมากที่สุด
BASIC, COBOL, C, C++ และ Java เป็นภาษาคอมพิวเตอร์
Intel ไม่ใช่ภาษาคอมพิวเตอร์ แต่เป็นชื่อบริษัท
Executable File คือไฟล์ที่นำไปให้ผู้ใช้งานรันโปรแกรมได้โดยตรง

9. การเขียนโปรแกรมและ Flowchart
Algorithm คือการอธิบายลำดับขั้นตอนการทำงานตั้งแต่เริ่มต้นจนจบ
ขั้นตอนการเขียนโปรแกรมที่เหมาะสมคือ
วิเคราะห์งาน → เขียนผังงาน → เขียนโปรแกรม → ทดสอบโปรแกรม
Flowchart ใช้แสดงลำดับการทำงานของโปรแกรมด้วยสัญลักษณ์
สัญลักษณ์รูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัดใช้แทนการตัดสินใจ หรือ Decision
Pseudocode และ Flowchart ใช้ช่วยจัดรูปแบบความคิดก่อนเขียนโปรแกรม แต่ Pseudocode ไม่จำเป็นต้องแปลงเป็น Flowchart ก่อนเสมอ

10. ตัวแปรและการคำนวณเบื้องต้น
Assignment Statement คือคำสั่งกำหนดค่าให้ตัวแปร เช่น
x = 10
คำสั่ง x += 3 หมายถึงนำค่า x เดิมบวก 3 แล้วเก็บกลับใน x
การแปลงชนิดข้อมูล เช่น (int)d จะตัดทศนิยมออกเมื่อแปลงเป็นจำนวนเต็ม
ลำดับการคำนวณต้องทำคูณหรือหารก่อน แล้วจึงทำบวกหรือลบ เช่น
1 + 4 / 2 = 3 2 + 3 * 4 - 1 = 13

11. เครือข่ายและอินเทอร์เน็ต
LAN คือเครือข่ายขนาดเล็ก เช่น ภายในบ้าน โรงเรียน หรือสำนักงาน
MAN คือเครือข่ายระดับเมือง
WAN คือเครือข่ายขนาดใหญ่ที่สุด ครอบคลุมพื้นที่กว้าง เช่น ระหว่างประเทศ
มาตรฐาน Ethernet ที่นิยมใช้ใน LAN คือ IEEE 802.3
Internet เริ่มต้นจาก ARPANET ในประเทศสหรัฐอเมริกา
FTP คือบริการสำหรับโอนย้ายไฟล์
USB รองรับ Plug and Play คือเสียบแล้วระบบรู้จักและใช้งานได้สะดวก

12. การเข้าถึงข้อมูลและอุปกรณ์เก็บข้อมูล
Hard Disk และ Floppy Disk เข้าถึงข้อมูลได้โดยตรงมากกว่า Tape
Tape เป็นอุปกรณ์ที่เข้าถึงข้อมูลแบบลำดับ ต้องอ่านเรียงไปตามตำแหน่ง
Sector คือพื้นที่เล็กที่สุดที่ใช้ในการอ่านหรือเขียนข้อมูลบนดิสก์
Drive ที่มีประสิทธิภาพดีควรมี Access Time ต่ำ และ Transfer Rate สูง

13. ความปลอดภัยและเครื่องมือระบบ
ไวรัสคอมพิวเตอร์คือโปรแกรมประสงค์ร้ายที่ทำลาย ก่อกวน หรือแพร่กระจายไปยังเครื่องอื่นได้
WinRAR เป็นเครื่องมือบีบอัดไฟล์ ใช้ลดขนาดแฟ้มข้อมูล
Norton SystemWork เป็นเครื่องมือช่วยดูแลและแก้ไขปัญหาระบบ เช่น เครื่องทำงานช้าลง
14. เทคโนโลยีอื่น ๆ ที่ควรรู้
Voice Recognition คือเทคโนโลยีการรู้จำเสียงพูดของมนุษย์
MO Disk หรือ Magneto-Optical Disk ใช้เทคโนโลยีทั้งแม่เหล็กและแสง
คอมพิวเตอร์เหมาะกับงานที่ต้องการความเร็ว ความถูกต้อง และมีปริมาณมาก แต่ไม่เหมาะกับงานที่มีเงื่อนไขการตัดสินใจไม่แน่นอน

สรุปจำง่าย
CPU = สมองRAM = ความจำชั่วคราวROM = อ่านอย่างเดียวHard Disk = เก็บข้อมูลถาวรBit = หน่วยเล็กสุดByte = 8 bitsCompiler = แปลทั้งโปรแกรมInterpreter = แปลทีละบรรทัดAlgorithm = ขั้นตอนแก้ปัญหาFlowchart = ผังงาน LAN < MAN < WANFTP = โอนย้ายไฟล์USB = Plug and PlayASCII/Unicode = รหัสแทนตัวอักษร